Temassız Kuvvet (Keşif)

M. Akif Sancaktar
M. Akif Sancaktar

Latest posts by M. Akif Sancaktar (see all)

Değerli kardeşlerim, sizleri muhabbetle selamlıyorum. Allah’ın Selamı üzerinize olsun.
Başlığımızdan da tahmin edersiniz ki paylaşacağımız konu “MIKNATIS”.
Çoğumuzun ilgisini çekmeyi başarmış olsa da mıknatıslar, hala gizemli birçok yönüyle keşfedilmeye devam ediliyor. Keşfedilen yönlerinden ve özelliklerinden bahsedebilmek için birkaç bölüm halinde sindire sindire konuşalım istiyorum. Öyle ki; yalıtkan bir kalemi kıyafetimize birkaç defa sürterek küçük kağıt parçacıklarını çeken kuvvetteki sır ile atom laboratuarında parçacık hızlandırıcı olarak kullanılmasına kadar… Beklide daha ötesine uzanacak bir serüven bu. Çünkü öğrendikçe “hadi canım” diyeceğimiz neler var neler.
Mıknatıs konusunda yaklaşık 10-15 yıl önce, neden olmasın diyerek keşfetmeye değer bir fikrim vardı. Lise çağlarındaki hayallerimden biri(1999-2000). Mıknatısın itki gücünü raylarda kullanarak trenlerin raylara temas etmeden hareket etmesini sağlayabilmekti. Sürtünme olmadığı için inanılmaz bir buluş olacaktı. Hem de gayet basit mantıkla ve sadece finansal kaynak kullanarak yapılabileceğine inanarak. Elbette hayaller-hayatlar kısmı çok dramatik. Aradan yıllar geçmişti ki yeniden mıknatıslar çıktı karşıma. Yenilenebilir kaynakları incelerken en basit haliyle dc motoru tersine çevirerek elektrik üretilebilmesi dikkatimi çekti. Nasıl yani? Ne var bu motorun içinde? Hemen bir hurdacıdan çamaşır makinesi bulup iyi bir pazarlıkla motorunu satın aldım. Kabloları inceledim ve giriş çıkış kablolarına 9 volt bir ampul bağlayarak deneme yaptım. Evet! Gerçekten lambayı yaktı. Hemen söktüm motoru. İki temel bölüm oluştu. Boru şeklinde dış kasanın iç yüzeyinde iki adet kavisli mıknatıs ve düzenli sarılmış tellerle bu borunun(kasanın) merkezinden geçen mil. Güç kaynağından elektrik akımı verildiğinde mil üzerine sarılı tellerden geçen akım, mıknatısların itme gücüyle karşılaşıyor ve mil dönme hareketini gerçekleştiriyordu. Tersini anlamam uzun sürmedi. Mıknatıs üzerinde ciddi bir kuvvet, sürekli manyetik bir alan oluşturuyor. Kuzey(n), Güney(s). Kuvvetin yönü kuzeyden güneye doğru. Mıknatıs, bobin tellerine çok yakın hareket ettirildiği zaman, N yüklü kuvvet ile bobin sarmalının bir koluna, S yüklü kuvvet ile sarmalın diğer koluna elektrik indüklenmiş oluyor. Bu şekilde dönme hareketi devam ettirildiğinde bobinlerde biriktirilen akım sayesinde elektrik elde edilmiş oluyor. Rüzgar kuvvetinden elektrik elde etmek için kullanılan alternatörlerin en basit ifadesi böylece zihnimde netleşmiş oldu. Öyle de mıknatıslar yeniden ilgi alanıma girdi böylece. Hem manyetik alan ve atmosferik kalkan hayaliyle hem de bu kuvvetin günümüzde kullanıldığı alanlar ve çalışma prensiplerini keşfetmek adına. Zira maddelerin manyetik özelliği hakkında bilgiler MÖ800’lü yıllarda ortaya çıkmış.
Öncelikle üzücü haberimi söyleyeyim. Manyetik raylar yapılmış. Hem de çok önceleri. İki fizikçi Gordon Danby ve James Powell, (Newyork) Brookhaven Ulusal Laboratuvarı’nda bir araya gelerek bu alanda çalışmaya başlamış. 1968 yılında patenti alınmış. 1979 yılında Almanya da ulaşım fuarında test sürüşü bile yapılmış.Ticari olarak ilk kez 1984 yılında Birleşik Krallık’ta, Birmingham Havaalanı ve yakınındaki tren istasyonunu birbirine bağlamak için kullanılmış. Çin, Fransa konuyla ilgilenmiş. İlk ticari yüksek hızlı süper iletken Maglev treni 2004 yılında Şanghay’da açılmış. 2015 yılında Japonya saatte 603km hıza ulaşarak rekor kırmış. Türkiye de ise 2011 yılı AA muhabiri bir habere taşımış konuyu. KTÜ’de ilk Maglev prototip üretilmiş. Artık yeni bir keşif yapmak gerekiyor. Bu yüzden var olanları araştırmakla başlıyoruz.
Raylar üzerindeki hareket ve çalışma prensibini incelemek ve savunma sanayinde kullanım alanlarına giriş yapmak üzere bir sonraki yazımızda burada olmak dileğiyle. Selam ve dua ile.

MEHMET AKİF SANCAKTAR/D.D Haber

Kimler Neler Demiş?

İlk Yorum Hakkı Senin!

avatar
  Subscribe  
Bildir

Benzer Haberler